Web Map Service

Web Map Service (WMS) เป็นระบบสำหรับดึงข้อมูลในดูใน ArcGIS หรือ QGIS เอามาใช้งานก็สะดวกดีเหมือนกัน วันก่อนได้พูดคุยกับคนร่วมงานเกี่ยวกับรูปแปลงที่ดินในเว็บของกรมที่ดิน คือเขาอยากจะดิจิไทซ์รูปแปลง โดยมีปัญหาเรื่องตรึงแผนที่ที่ได้สแกนมาแล้วเหมือนว่ารูปเบี้ยว ก็เลยแนะนำให้ไปลองเช็ครูปในระบบค้นหาแปลงที่ดินของกรมที่ดินว่ามีหรือไม่ ก็ปรากฏว่ามี จึงแนะนำให้เอารูปแปลงจากในเว็บของกรมที่ดินมาประกอบการดิจิไทซ์รูปแปลง จึงเป็นที่มาของการแนะนำให้ใช้ WMS ดึงเข้ามาเปิดดูใน ArcGIS หรือ QGIS ถ้าจะเอาแค่รูปแปลง ไม่เอาอย่างอื่น

Web Map Service คืออะไร

เว็บแมปเซอร์วิส (Web Map Service) เป็นรูปแบบการแสดงแผนที่ผ่านเว็บ ซึ่งปกติการให้ใช้ข้อมูลนี้จะต้องทำ MOU กันระหว่างหน่วยงาน แต่ก็ตามประสาคนไทยใจดี มีการแบ่งปัน url กันกว้างขวาง

แต่เท่าที่ลองดูก็ไม่เห็นว่าจะมีการแบนหรือทำอะไรคนที่ใช้ (อาจจะไม่มีมีการตรวจสอบผู้เข้าใช้) ก็เลยอนุมานว่าคงไม่ว่าหากจะเอามาใช้ แล้วชั้นข้อมูลที่ให้ใช้ก็เป็นแค่รูปแปลงทีดิน ไม่มีข้อมูลประกอบอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นเลขโฉนดหรืออะไร ดังนั้นคิดว่าคงไม่ติดปัญหาเรื่องข้อมูลส่วนบุคคลหรือข้อมูลที่เป็นความลับ (อันนี้อนุมานเอาเองนะ ความจริงอาจไม่ได้เป็นอย่างที่มโน)

WMS คือระบบบริการข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์ผ่านเครือข่าย Internet/Intranet ซึ่งหน่วยงานที่ดูแลและกำกับมาตรฐานก็คือ Open GIS Consortium (OGC) ถ้าจะให้สรุปสั้น ๆ แล้วระบบนี้จะต้อง

  • GetCapabilities สามารถส่งข้อมูล Metadata ซึ่งเป็นตัวเก็บรายละเอียดของ ข้อมูลที่ให้บริการและลักษณะของค่าตัวแปรต่าง ๆ
  • GetMap สามารถส่งภาพแผนที่ซึ่งสามารถระบุชั้นข้อมูล ซึ่งรูปแผนที่แสดงในฟอร์แมต PNG, GIF หรือ JPEG
  • GetFeatureInfo สามารถเพิ่ม Option ในการร้องขอข้อมูลเกี่ยวกับรายละเอียดแผนที่ได้

สมมติว่าเรามีข้อมูลแผนที่อยู่ในมือ เป็นเชปไฟล์ (Shapefile) หากต้องการนำไปให้คนอื่นแก้ไขที่เครื่องคอมพิวเตอร์อื่น ก็ต้องทำสำเนาข้อมูลส่งไป ซึ่งที่ผ่านมาการทำสำเนามีปัญหาบ้างบางครั้ง (จะใช้คำว่ามีปัญหาหลายครั้งก็อาจจะเกินไป แต่เจอบ่อยจนรำคาญเหมือนกันในบางขณะจิตที่ขุ่นมัว) ปัญหาที่ว่าอาจจะมาจากการใส่ระบบพิกัดผิด ส่งไฟล์ไม่ครบ (เชปไฟล์มีอะไร ใช้บอกอะไรบ้างเคยเขียนไว้แล้วลองไปอ่านดู) จนไปถึงปัญหาพื้น ๆ อย่างเช่นมีไวรัส

พวกนี้เป็นปัญหาที่หลายคนว่าไม่ใช่ปัญหา

การแก้ปัญหาคือเอาข้อมูลไปใส่ในเซิร์ฟเวอร์ ให้ทุกคนเข้ามาดูและแก้ไขจากแหล่งเดียวกัน และสามารถเอาไปประยุกต์ใช้ได้ตามที่ต้องการ ตรงนี้ที่เรียกว่าเปิดเซอร์วิส หรือเปิดให้บริการข้อมูลแผนที่

การเปิดเซอร์วิสที่พบได้บ่อยจะมีอยู่ 2 รูปแบบ คือ WMS กับ WFS (Web Feature Service) ซึ่ง WMS จะส่งออกเป็นเชปไฟล์ให้เอาไปใช้วิเคราะห์หรือดัดแปลงแก้ไขไม่ได้ ส่วน WFS จะให้ Feature Class ส่งข้อมูลเป็นเชปไฟล์ เอาไปวิเคราะห์หรือดัดแปลงแก้ไขต่อได้

ตามประสาหน่วยงานทั่วไปที่มักจะหวงข้อมูล เราจึงได้เห็น WMS กันมากกว่า WFS ซึ่งมักจะเปิดให้ใช้กันภายในหรือต้องจ่ายเงินเพื่อแลกสิทธิการใช้ อันนี้ว่ากันไม่ได้เป็นเรื่องของข้อมูลที่บางทีไม่ได้มาง่าย ๆ จะให้ใครใช้ฟรีได้อย่างไร

วิธีการเรียก Web Map Service

ทีนี้ลองมาดูเว็บบริการข้อมูลของกรมที่ดินบ้าง ถ้าอยากดึงรูปแปลงที่ดินมา “ดู” จะทำอย่างไร

Web Map Service

ใน ArcGIS ใช้ Add DATA ธรรมดานี่เอง เพียงแต่เลือกเป็น GIS Server เมื่อเลือกแล้วก็เลือกเป็น WMS แล้วจะมีหน้าต่างขึ้นมาให้ใส่ URL ซึ่งของกรมที่ดินในตัวอย่างนี้จะเป็น http://110.164.49.69:8081/geoserver/WMSDOL/wms? (เปลี่ยนไปแล้วนะจ๊ะ) จากนั้นกด Get Layer เลือก layer ที่ต้องการเข้ามา

Web Map Service

TIP: ใน QGIS ใช้ Layer > Add Layer > Add WMS / WMTS Layer ก็จะมีหน้าต่างมาให้ใส่ URL

Web Map Service

ถ้าไม่ติดปัญหาอะไร ก็จะใช้งานได้

ตัวอย่าง Shapefile ที่ซ้อนทับกับ ขอมูลจาก WMS

การจะใช้เซอร์วิสต้องดูว่าหน่วยงานนั้นจะเปิดให้ใช้ใน url ใด ซึ่งบางแห่งก็อนุญาตบางแห่งก็ไม่อนุญาตให้ใช้เซอร์วิส แต่เนื่องจากข้อมูลส่วนใหญ่จะเป็นประเภท WMS จะไม่มีประโยชน์มากนัก

แต่ตอนที่สงสัยว่าทำไมเชปไฟล์ที่ส่งให้เอกชนดำเนินการกลับมาแล้วดูแปลก ๆ เออ พอเอามาตรวจสอบกับรูปแปลงของกรมที่ดินแล้วมันช่างคล้ายกันอย่างน่าประหลาด.. ก็คงดึงข้อมูลจากตรงนี้มาตรง ๆ ล่ะมั้ง?

ความคิดเห็นของคุณ :)

%d bloggers like this: