ชื่อไฟล์เป็นภาษาต่างดาว นี่มีหลายสาเหตุ แต่ในกรณีนี้ คือชื่อไฟล์เป็นอักขระแปลก ๆ และไม่สามารถเปิดไฟล์ได้ ซึ่งคาดเดาได้ว่าเมื่อเกิดกับแฟลชไดร์ฟ อาจจะเป็นปัญหาด้านฮาร์ดแวร์ นั่นก็คือ แฟลชไดร์ฟใกล้จะพัง
มีผู้ร่วมงานนำแฟลชไดร์ฟมาให้ช่วยแก้ไขให้หน่อย เพราะเอาไปเสียบคอมแล้วไฟล์เป็นอะไรไม่รู้ เปิดมา ชื่อไฟล์กลายเป็นภาษาต่างดาว อ่านไม่ออก เปิดไฟล์ขึ้นมาใช้งานก็ไม่ได้
พอลองเอาแฟลชไดร์ฟนั้น มาเปิดดู ก็เห็นอย่างที่เขาบอก ชื่อไฟล์เป็นภาษาต่างดาว เป็นตัวอักขระแปลก ๆ ที่อ่านไม่ออก ไม่รู้ภาษาอะไร
ก็คิดในใจว่าคงจะเป็นไวรัสล่ะมั้ง? สงสัยอาจจะเป็นไวรัสซ่อนไฟล์ หรืออาจจะเป็นไวรัสแบบใหม่ ลองแก้ไขแอตทริบิวต์ผ่านทาง Command Prompt แล้ว ผลออกมาว่า ไม่พบไฟล์เลย
อันนี้เลยเริ่มคิดว่า ไม่น่าจะเป็นไวรัสคอมพิวเตอร์ แต่น่าจะเกิดจากโครงสร้างรายชื่อไฟล์ (FAT — file allocation table) เสีย เลยทำให้เห็น ไฟล์เป็นภาษาต่างดาว และเปิดไม่ได้
ตอนนั้นคิดทางแก้ไว้สองแบบ
แบบแรก คิดว่าอาจจะเกิดจากแฟลชไดร์ฟรวน ๆ หรือเปล่า ถ้าลองใช้ Disk Management แล้ว map drive ไปที่ตัวอักษรใหม่ ถ้าลองถอดมาเสียบใหม่ อาจจะยังมีโอกาสเปิดได้
แต่หลังจากคิดอีกที เกรงว่ามันอาจจะมีผลต่อ path ของไฟล์หรือเปล่า? เดี๋ยวจะไปกันใหญ่
นี่เป็นอีกอย่างที่อยากเตือน คือ ไม่ควร เปลี่ยนชื่อไฟล์ (ถ้าไม่แน่ใจ) บางคนนึกว่าชื่อไฟล์มันแปลก ๆ เลยพยายามเปลี่ยนชื่อไฟล์เผื่อฟลุก อันนี้เตือนเลยว่าอย่าหาทำ
ถ้าอยากลอง ให้สำเนาไฟล์ไปไว้ไดร์ฟอื่นที่ไม่ใช่แฟลชไดร์ฟ ห้ามรบกวนไฟล์ต้นฉบับในแฟลชไดร์ฟ
การแก้ปัญหา ชื่อไฟล์เป็นภาษาต่างดาว
วิธีแก้ปัญหากรณีนี้ ก็เลยเลือกอีกทางที่ดูจะเสียหายน้อยกว่า นั่นคือใช้โปรแกรมกู้ข้อมูลธรรมดา ๆ นี่เอง
จะใช้ Recuva หรือ MiniTool Power Data Recovery ( มีตัวฟรีอยู่) หรือ R-Studio หรืออะไรก็ตามที่มีอยู่
แต่เมื่อลองใช้โปรแกรมกู้ไฟล์ดูแล้ว ปรากฎว่าเจอแต่ไฟล์เก่า ๆ ส่วนไฟล์ที่กำลังใช้งานอยู่ในตอนนี้ซึ่งเพิ่งทำหมาด ๆ กลับหาไม่พบ!
ก็เลยต้องใช้ท่าไม้ตาย นั่นคือ Format!!!
ถึงตรงนี้อาจจะมีคนด่าแล้วว่า ถ้าจะฟอร์แมตมันไม่เรียกแก้ปัญหาโว้ยยยยยยยยย
อยากได้ไฟล์คืน บางไฟล์มันสำคัญต้องกู้คืนมาให้ได้ เพราะข้อมูลสำคัญบางอย่างมันทำใหม่ลำบาก หรือทำใหม่ไม่ได้เลยก็มี ขืน format ก็บรรลัยสิครับ ไฟล์หายหมด
ก่อนจะด่า ขออธิบายแนวคิดนี้ก่อน
โปรแกรมกู้คืนไฟล์ ไม่สามารถดึงไฟล์นั้นกลับมาได้ เพราะมันมองว่านี่คือไฟล์ที่ยังไม่โดนลบทิ้งไป อันนี้เดาง่าย ๆ เลย เพราะเรายังเปิดดูได้ว่ามีไฟล์อยู่ เพียงแต่เปิดไฟล์ไม่ได้
ด้วยเหตุนี้จึงอนุมานได้ว่า ที่ไม่ปรากฎไฟล์ให้กูข้อมูลคืนกลับมาได้นั้นก็เพราะ ไฟล์ยังไม่โดนลบทิ้งนั่นเอง
ดังนั้น เราก็ต้องลบไฟล์พวกนี้ทิ้ง เพื่อที่จะกู้ข้อมูลกลับมา
แต่ทว่าไฟล์ต่าง ๆ เหล่านี้ กลับไม่สามารถลบทิ้งได้ด้วยวิธีปกติ จะกด delete จากคีย์บอร์ด หรือว่า คลิกขวาที่ไฟล์แล้วกด delete อะไรยังไงก็ไม่มีอะไรเกิดขึ้น เราไม่สามารถไปดัดแปลงแก้ไขไฟล์อะไรได้เลยทั้งสิ้น…
ดังนั้นในขั้นตอนนี้ ก็คือการลบไฟล์ เพื่อจะนำไฟล์ที่เสียเข้าสู่กระบวนการกู้ข้อมูลคืนมา
แต่ ในเมื่อลบข้อมูลไม่ได้ ไม่ว่าจะลองลบแบบไหน มันก็เหลือวิธีเดียวนั่นคือ Format
แต่การฟอร์แมตนั้นจะต้องเป็น Quick Format เท่านั้น
อันนี้สำคัญ
สำหรับการทำ Quick Format นี้ น่าจะแก้ปัญหาตรงจุด เพราะจะเป็นการล้างตารางข้อมูล (FAT) โดยไม่มีการตรวจสอบในส่วน bad sector จะคล้ายกับการลบไฟล์ (Delete) มากที่สุด
ทำความเข้าใจเรื่อง ลบข้อมูล
ตามปกติ เวลาเราลบข้อมูลในฮาร์ดดิสต์ หรือแฟลชไดร์ฟ ข้อมูลที่เก็บในแฟลชไดร์ฟหรือในฮาร์ดดิสต์ จะไม่ได้โดนลบทิ้งไปจริง ๆ เพียงแต่เมื่อไม่มีตารางสารบัญมาเรียกใช้ คอมพิวเตอร์ก็ไม่รู้จะเรียกไฟล์จากตรงไหนมาประมวลผลแสดงให้เราดู มันจะมองเป็นพื้นที่ธรรมดาที่สามารถเขียนทับได้อิสระ
ถ้าจะให้เขียนเชิงปรัชญวยเสียหน่อย ก็ต้องเปรียบเทียบเหมือนกับการ “ฆ่า” สังขารร่างกายให้ตายไป แต่ “วิญญาณ” ยังอยู่ ซึ่งก็มีแต่วิญญาณ ที่ไม่สามารถทำอะไรได้เหมือนตอนมีร่างกาย จนกว่าจะมีการจัดระบบสารบัญเข้าไปใหม่
โปรแกรมกู้คืนข้อมูล จะทำงานเหมือนตรวจจับว่า “ศพ” เหล่านี้ เป็นของ “วิญญาณดวงไหน” เมื่อเจอคู่กันแล้วก็จับวิญญาณเหล่านี้กลับไปจับคู่กับศพอีกครั้ง ด้วยการไปขุดสารบัญดึงข้อมูลกลับมา ทำให้สิ่งที่ตายไปกลับคืนมีชีวิตอีกครั้ง
นี่คือการทำงานของซอฟต์แวร์ประเภทกู้ข้อมูลทั้งหลาย
แต่สิ่งที่เกิดขึ้นตอนนี้คือ ไฟล์มันยัง ”ไม่ตาย” เพราะเรายังเห็นผ่านเบราเซอร์ แต่วิญญาณมันหลุดลอยไปแล้ว ยังไม่ตายแค่วิญญาณออกจากร่าง
ในเมื่อยังไม่ตาย ก็ไม่มี “ศพ” ให้ซอฟต์แวร์กู้คืนเอาไปจับคู่กับวิญญาณ
ดังนั้นเราต้องเล่นบทโหด ฆ่ามันให้ตาย
การฆ่ามันให้ตายก็คือ ฟอร์แมต นี่เอง
(อธิบายแบบใส่จินตนาการแบบนี้ กลัวคนอ่านคิดว่ากำลังเพ้อเพราะพิษไข้อะไรหรือเปล่า)
FORMAT!
คลิกขวาที่ไดร์ฟของแฟลชไดร์ฟนี้ใน Explorer แล้วเลือก format แล้วเลือก Quick Format
อันนี้สำคัญมาก Quick Format เท่านั้น ห้าม Full Format โดยเด็ดขาด ถ้าท่านใช้ Full Format ก็จะสูญเสียข้อมูลในไดร์ฟนั้นไปตลอดกาล
พอ Quick Format เสร็จ ก็คือการฆ่ามันแล้ว ก็ต้องจุดธูปเรียกวิญญาณมันมา นั่นก็คือการใช้โปรแกรมกู้ข้อมูล (ในที่นี้ใช้ Recura) กู้ข้อมูลคืน
ได้ผลครับ!! คราวนี้ Recura เจอไฟล์ที่ต้องการกู้คืน และสามารถกู้กลับมาใช้งานได้
HAPPY!
อันนี้ก็เป็นทริกหนึ่งที่เอามาแบ่งปันกันเผื่อว่าใครเจอปัญหาคล้าย ๆ กันนี้ สามารถจำและนำไปใช้
แต่ถ้าให้แนะนำอย่างจริงใจ พวก แฟลชไดร์ฟ หรือ เอ็กเทอร์นัลฮาร์ดดิสก์ นี่ก็มีอายุของมันเหมือนกัน ใช่ว่าจะอยู่ได้นาน
แต่จากที่อ่านจากวิกิพีเดียก็อายุยาวพอสมควร คือจะมีอายุนับจำนวนครั้งที่มีการเขียน/ลบข้อมูล ดังนั้น ถ้าใช้บ่อย ๆ ก็จะเสื่อมไปตามธรรมชาติของมัน และมักพบว่าอันที่มีปัญหามักจะเป็นอันที่มีอายุหลายปีหน่อย
ถ้าหากเห็นว่าฮาร์ดแวร์ที่ใช้อยู่เริ่มออกอาการมีปัญหาก็ควรพิจารณาเปลี่ยนอันได้แล้ว
ถ้าเป็นข้อมูลที่มีความสำคัญก็ควรจะแบ็กอัปไว้หลายที่หน่อย เช่น google drive หรือ onedrive เพื่อกระจายความเสี่ยงจะดีมาก